Sportpaleis op 80ste verjaardag volledig vernieuwd

Belgiës populairste evenementenhal klaar voor nieuw tijdperk

bron: ATV 28 augustus

Het Antwerpse Sportpaleis rondt de derde en laatste fase van een heel grondige binnenrenovatie af. De grootste evenementenhal van het land en één van ’s werelds populairste concertzalen kreeg na de realisatie van een veel minder steil balkon (2011) en een vaste betonnen koptribune (2012, met ook meer sanitair en een ruimere vestiaire) dit jaar ook permanente zijtribunes. De toegangen tot het middenplein zijn verbeterd en er zijn vlottere circulatiemogelijkheden. Het meest in het oog springend zijn de uitstekende voorzieningen voor bezoekers met een beperking.

Woensdag 11 september is het precies 80 jaar geleden dat het Sportpaleis werd opgeleverd. In 2013 beschikt Antwerpen over de grootste evenementenhal van het land die haar bezoekers in de allerbeste omstandigheden kan verwelkomen en die beantwoordt aan alle moderne normen van veiligheid en comfort. Na de vernieuwing van het dak in 2010 kreeg de zaal de drie daaropvolgende jaren binnenin namelijk een heel extreme make-over.

Met de afbraak van de laatste stukken van de wielerpiste en de vervanging van de gelijkvloerse mobiele zijtribunes door betonconstructies rondden de zaaluitbater nv Antwerps Sportpaleis en de erfpachtgevende provincie Antwerpen de laatste fase van de binnenrenovatie af. Vorig jaar waren de toegangen tot het middenplein en de koptribune al sterk vereenvoudigd, dat is nu ook het geval voor de zijtribunes. Ook hier zijn bredere doorgangen (van 3,60 naar 10 meter) en vlottere circulatiemogelijkheden ontstaan en is er plaats voor bijkomende cateringruimtes.

Voorzieningen voor bezoekers met een beperking

Bijzondere aandacht is besteed aan de integrale en optimale toegankelijkheid voor andersvaliden. Rolstoelgebruikers kunnen voortaan volledig zelfstandig het Sportpaleis binnen via aangepaste ingangen en zonder hinder te ondervinden van al te steile hellingen. Zij zullen in principe zelf vanaf de parking tot aan hun plaatsen op de éérste rij van de zijtribune kunnen rijden. Onderweg kunnen ze ook zelf naar de aangepaste sanitaire installaties kunnen en aan de cateringruimtes kunnen zij terecht aan verlaagde bedieningstogen. In de zaal zelf is het aantal rolstoelplaatsen meer dan verdubbeld en geniet men van prominente plaatsen helemaal vooraan op de rechterzijtribune, een zone die standaard en structureel voor rolstoelgebruikers is voorbehouden. Veel dichter bij het podium dus dan vroeger het geval was. Deze plaatsen op de eerste rij bieden een optimale belevingswaarde van het evenement en een uitstekend zicht op de activiteit.

Dicht bij het podium zullen op termijn ook plaatsen worden voorzien voor slechtzienden en slechthorenden. Dragers van een hoorapparaat zullen dan gebruik kunnen maken van een audioringleiding die het signaal van de mengtafels doorstuurt naar het hoorapparaat. De werken om dat mogelijk te maken zijn momenteel nog niet uitgevoerd.

Bezoekers met een beperking kunnen hun plaatsen voorlopig alleen telefonisch reserveren.

Wereldtop

“De vele investeringen van de voorbije jaren hadden als doel om de prominente rol van het Sportpaleis op Belgisch, Europees en zelfs wereldvlak te bestendigen én te versterken. Uit de onlangs gepubliceerde cijfers van het toonaangevende muziekindustrieblad Billboard blijkt dat we daar aardig in zijn geslaagd”, zegt Sportpaleismanager Jan Van Esbroeck. “Met een negende plaats wat omzet voor muziekevenementen betreft en zelfs een vierde plaats qua bezoekersaantallen behoort het Antwerpse Sportpaleis tot ’s werelds best presterende grote zalen. Bij de middelgrote zalen krijgt ook de Lotto Arena een plaats in Billboards top tien. Dit is het mooiste bewijs van het vertrouwen dat we krijgen van zowel artiesten en concertorganisatoren als van het publiek. Na drie zomers van grondig renoveren kunnen we hen grootste comfort en de beste voorzieningen aanbieden.”

Het huzarenstuk van fase 1: een nieuw balkon

Na de vernieuwing van het dak in 2010 werd tijdens de zomermaanden van 2011 opnieuw een huzarenstuk afgeleverd. Dat jaar werd de binnenrenovatie aangevat met de spectaculaire vervanging door een minder steil balkon. Dat werd gecombineerd met de plaatsing van nieuwe noodtrappen aan de buitenkant en isolatiewerken.

Het steile balkon was een eerder vervelende erfenis uit het wielerpisteverleden en stond een optimale beleving van concerten en andere grote evenementen al eens in de weg. Er werd een compleet nieuwe constructie gebouwd, met daarop meer zitplaatsen dan vroeger. Het balkon telt nu 5.561 zitjes en in de bovencirkel zijn er 479 staanplaatsen, goed voor een capaciteitsuitbreiding van 1.332 plaatsen. Door de minder grote hellingsgraad (van 39° naar 27°) hebben de bezoekers op de achterste rijen onder het balkon nu een veel beter zicht op het spektakel in de zaal.

Het balkon wordt naar buiten toe weggedragen door een stalen vakwerkstructuur waarin nieuwe vluchttrappen in een sterk ritmisch patroon een plaats kregen. Zo kregen ook de zijgevels van het Sportpaleis een totaal nieuwe aanblik.

Een nieuwigheid waar niemand naast kan kijken, is de videowall op de balustrade van het balkon. Zowat 200 van de 300 lopende meter balkonboord wordt gebruikt als reuzegroot videoscherm waarop voor aanvang, tijdens de pauze of tussen voor- en hoofdprogramma en onmiddellijk na het evenement verschillende boodschappen worden getoond. In de balustrade werden daartoe 958 strips van 97 cm hoog aangebracht, met op elke strip 96 CREE-leds op 10 mm afstand van elkaar.

Aandacht voor de buurt

De binnenrenovatie heeft niet alleen geleid tot een beter comfort maar ook tot een capaciteitsuitbreiding van de zaal. De maximale capaciteit verhoogde van 18.400 (juni 2011) over 19.151 (september 2011) en 20.702 (september 2012) tot 23.001 personen (september 2013). Deze maximale bezetting kan alleen worden behaald wanneer het ovaal volledig ‘in the round’ wordt benut en met staanplaatsen op het middenplein. Het maximale aantal bezoekers bij de standaardopstelling met zittend middenplein bedraagt 15.089, met staand middenplein 19.918.

“Als uitbater blijven we erover waken dat deze schaalvergroting geen negatieve impact heeft op de buurt. Daarom zetten we verder in op het gebruik van het openbaar vervoer”, licht Jan Van Esbroeck toe. “Nog voor de opening van de Lotto Arena naast het Sportpaleis, in 2007, hebben we in samenwerking met De Lijn het combiticket Sportpaleis-De Lijn in het leven geroepen. Dit evenemententicket verleent niet alleen toegang tot de zalen, het garandeert ook het vrije gebruik van trams en bussen van De Lijn naar het evenement en na afloop weer terug. Onze zalen zijn via het Park & Ride-aanbod bereikbaar vanuit de vier windstreken en hebben een metrohalte vlak voor de deur. Bij druk bijgewoonde evenementen zetten we extra tramstellen in. Zo geraken de bezoekers die van de tram gebruikmaken altijd veel sneller weer weg dan zij die met de auto bij de deur komen parkeren. Uit tellingen blijkt meer dan duidelijk dat onze mobiliteitsinspanningen door het publiek worden gewaardeerd. Minder dan 60% van de bezoekers komt nog met de auto tot aan de zalen gereden”, zegt Jan Van Esbroeck.

“Vlarem heeft bij de bouw van de Lotto Arena de totale site, zijnde Sportpaleis, Hospitality Center en Lotto Arena, als één milieutechnische eenheid beschouwd en in de milieuvergunning een beperking tot maximaal 25.300 bezoekers opgelegd. Stel dat bij gelijktijdig gebruik van het Sportpaleis en de Lotto Arena het Sportpaleis een heel hoge capaciteit benut, dan zal de bezetting van de Lotto Arena moeten worden ingeperkt. De kans op een dergelijke grote bezetting blijft echter zeer laag”, verduidelijkt Van Esbroeck.

Een ruim pakket aan investeringen

Aan de drie fasen van de renovatie hangt een kostenplaatje van ruim 20 miljoen euro, voor de helft gefinancierd door de erfpachtgever, de provincie Antwerpen. De nv Antwerps Sportpaleis investeerde eerder al 33 miljoen euro in een project om de Sportpaleissite de 21ste eeuw in te loodsen. Na een opknapbeurt van het Sportpaleis onmiddellijk na de overname (1997) werd de nieuwe voorbouw (1999) opgetrokken om het comfort van gebruikers en bezoekers te verhogen. In 2005 opende het Hospitality Center zijn deuren als permanente VIP-ontvangstruimte, twee jaar later werd de kleinere Lotto Arena, gerealiseerd in een PPS-structuur met de stad Antwerpen, in gebruik genomen. De ombouw van het bekende groene dak naar een blauw energiedak in 2010 kostte 2 miljoen euro. Voor elk van deze werken deed de nv Antwerps Sportpaleis een beroep op de deskundigheid van het multiprofessionele architectenbureau abv+ architecten.

Enkele indrukwekkende cijfers

over fase 3 van de binnenrenovatie:

  • 168 nieuwe funderingspalen in de grond
  • gradins: 398 stuks = ongeveer 470 m3 beton = ongeveer 3,2 km lengte
  • in totaal 1.029 prefabbetonelementen
  • meer dan 1.600 m3 beton in wanden, vloeren, balken
  • meer dan 140 ton staal verwerkt (liggers, wapening)

over fase 1, het nieuwe balkon:

  • 190 palen in de grond als fundering voor trappen en staalstructuur
  • 430 ton staal buiten
  • 500 ton staal binnen
  • 12.000 m2 brandwerende schildering aan het staal binnen
  • ongeveer 1.800 treden; mocht dit een rechte trap zijn, dan is die 300 meter hoog (2,5 x de kathedraal, 3 x de KBC-Boerentoren)
  • 2,1 kilometer aan nieuwe leuning
  • 432 m3 prefebbeton, wat ongeveer 1.058 ton aan beton is, gekleurd, opgedeeld in 813 verschillende stukken
  • ongeveer 500 meter nieuwe rioleringsbuizen
  • 10.000 m2 isolatie van diverse diktes

totaalcijfers van de drie fasen:

  • 500 nieuwe funderingspalen in de grond
  • meer dan 1.200 gradinstukken = ongeveer 1.330 m3 beton = ongeveer 8,7 km lengte
  • meer dan 3.500 m3 beton in wanden, vloeren, balken
  • meer dan 1.400 ton staal verwerkt (liggers, wapening, vakwerken, structuren in het dak)


Beelden: Manu Cammaert, Davy De Munck